rzeczoznawca majątkowy, operat szacunkowy, nieruchomości, wycena nieruchomości, szkolenia z zakresu wyceny nieruchomości, przygotowanie do egzaminu państwowego na rzeczoznawcę majątkowego, egzamin na rzeczoznawcę majątkowego, szkolenia wycena nieruchomości, projekt operatu szacunkowego, jak się wycenia nieruchomości, zasady wyceny nieruchomości, standardy wyceny, praktyki zawodowe na rzeczoznawcę majątkowego

#30 Jak zabrać się za napisanie operatu szacunkowego? Jak zacząć? Czyli o tym jakie są etapy procesu wyceny.

    Q&A

    Pytanie:

    Pani Magdo,
    Jak zabrać się za pisanie operatu szacunkowego❓
    Od czego zacząć?
    Czy można to podzielić na jakieś etapy?
    .

    Odpowiedź (z dnia 23.08.2021 r.)

    .

    Tak. Zdecydowanie warto podzielić proces wyceny na etapy.
    Całość będzie lepiej przygotowana i będzie to bardziej zrozumiałe.
    Tym razem przygotuj się czasowo, bo to będzie dłuższy wpis, wymagający zaangażowania myślowego.
    Podam w nim też potencjalne błędy, które mogą być przyczyną nieprawidłowej wyceny w poszczególnych etapach.
    .
    Wydzieliłabym następujące 5️⃣ etapów działania rzeczoznawcy majątkowego przy sporządzaniu operatu szacunkowego:
    .
    I ETAP – OKREŚLENIE PRZEDMIOTU, ZAKRESU I CELU WYCENY
    II ETAP – ANALIZA UWARUNKOWAŃ PRAWNYCH CZYNNOŚCI SZACOWANIA
    III ETAP – CZYNNOŚCI TECHNICZNE I ANALITYCZNE
    IV ETAP – OBLICZENIA, OKREŚLENIE WARTOŚCI I ANALIZA WYNIKU
    V ETAP – OPRACOWANIE EDYCYJNE OPERATU SZACUNKOWEGO
    .
    Zobacz co w poszczególnych etapach powinno się wydarzyć i na co zwrócić szczególną uwagę:
    .
    I ETAP – OKREŚLENIE PRZEDMIOTU, ZAKRESU I CELU WYCENY

    W etapie I rzeczoznawca majątkowy powinien:

    • jednoznacznie zrozumieć i określić potrzeby zamawiającego,
    • zidentyfikować przedmiot, zakres i cel wyceny (precyzyjnie),
    • przygotować i podpisać umowę o czynności szacunkowe.
    W tym miejscu zachęcam Cię do pobrania darmowych dokumentów, w tym projektu umowy o sporządzenie operatu szacunkowego >> Bezpłatne materiały. W pakiecie przykładowy szablon wypisu i wyrysu z dokumentów oraz protokół z oględzin nieruchomości.

    Jakie można popełnić błędy w tym etapie?

    Podzieliłabym je na 2 grupy:

    (1) grupa – błędy na tle współpracy ze zleceniodawcą:

    • niezrozumienie w pełni jego potrzeb i celu wyceny, co doprowadzi do wyceny czego innego niż potrzebuje zamawiający,
    • akceptowanie nieuprawnionych żądań lub oczekiwań zleceniodawcy i wykonanie czegoś do czego rzeczoznawca nie jest uprawniony,
    • dostosowywanie potrzeb zamawiającego do własnych możliwości czyli przekonywanie zleceniodawcy do czegoś czego nie potrzebuje,
    • akceptowanie terminu wykonania wyceny wykluczającego dokonanie tych czynności z zachowaniem zasady szczególnej staranności obowiązkowej dla rzeczoznawcy majątkowego,
    • podejmowanie tematyki spoza zakresu swojego przygotowania zawodowego, doświadczenia lub specjalizacji, co może prowadzić do błędów w wycenie,
    • akceptowanie nieadekwatnego wynagrodzenia za zlecone czynności,
    • niesformalizowane zobowiązań w formie umowy, co może prowadzić do przyjęcia/zrozumienia innych warunków przez obie strony umowy niż faktyczne.

    (2) grupa – błędy na tle identyfikacji przedmiotu i zakresu wyceny:

    • nierozpoznanie przedmiotu wyceny przed podjęciem zobowiązań, jeśli najpierw podjęliśmy zobowiązanie do wyceny, a później okazało się w szczegółach jaki jest przedmiot i zakres wyceny; wtedy uzgodnione warunki (wynagrodzenie i termin) mogą nie być adekwatne do poświęconej pracy,
    • przyjęcie wadliwych założeń co do koniecznego zakresu wyceny, co doprowadzi do oszacowania czegoś innego niż wymagane dla danego celu wyceny,
    • niesformułowanie pod adresem zleceniodawcy wymagań co dokumentów i danych o przedmiocie wyceny, co doprowadzi do braku informacji i pominięcia ważnych faktów w oszacowaniu,
    • nieuprawnione ograniczanie czynności szacunkowych do części nieruchomości lub jej składników bądź ich pomijanie w wycenie, co także sprawi, że wycena będzie błędna,
    • nieuprawnione rozstrzyganie o zakresie wyceny, bez oparcia w treści zlecenia, dokumentach lub przepisach prawa.

    .

    II ETAP – ANALIZA UWARUNKOWAŃ PRAWNYCH CZYNNOŚCI SZACOWANIA

    W etapie II rzeczoznawca powinien:

    • określić wymagania w zakresie przepisów prawa, które regulują czynności na danym, poleconym obszarze oraz standardy zawodowe i reguły postępowania oraz zasady wyceny,
    • określić daty istotne dla wyceny oraz źródła danych o nieruchomości wycenianej i rynku.

    Jakie błędy mogą się tu pojawić? Głównie mogą być to błędy na tle analizy prawa i zasad wyceny:

    • niewłaściwe określenie podstaw prawnych, uwarunkowań i wymagań co do wyceny, wynikającej z przepisów prawa,
    • niezdefiniowanie lub niewłaściwe zdefiniowanie rodzaju określonej wartości dla danego celu,
    • błędny dobór podejść, metod i technik wyceny lub nieadekwatnych do rodzaju określonej wartości.

    .

    III ETAP – CZYNNOŚCI TECHNICZNE I ANALITYCZNE

    W etapie III rzeczoznawca majątkowy:

    • gromadzi niezbędne dane i informacje, w tym dokumenty o przedmiocie wyceny,
    • dokonuje analizy stanu nieruchomości (stosownie do art. 4 ppkt. 17. ustawy o gospodarce nieruchomościami), w tym jej oględziny oraz bada jej przeznaczenie (stosownie do art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami),
    • przeprowadza charakterystykę i analizę rynku (stosownie do par. 26 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego).

    W tym etapie mogą pojawić się następujące błędy:

    grupa (1) błędów – na tle stanu nieruchomości i jej przeznaczenia:

    • niezdefiniowanie treści praw (wiązki praw) związanych z nieruchomością, w tym: niewłaściwe lub niepełne rozpoznanie stanu prawnego przedmiotu wyceny, w tym co do obciążeń wynikających z ograniczonych praw rzeczowych lub praw zobowiązaniowych,
    • niejednoznaczne określenie przeznaczenia nieruchomości w oparciu o źródła według art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami, lub bazowanie w tym zakresie na dokumentach nieuprawnionych, ograniczonych lub brak pozyskania dokumentów istniejących w tym zakresie,
    • włączanie lub wyłączanie praw osób trzecich, nakładów, ograniczeń wynikających z istniejących praw zobowiązaniowych i innych.

    grupa (2) błędów – na tle czynności technicznych dotyczących przedmiotu i zakresu wyceny

    • dokonanie oględzin stanu technicznego i użytkowego nieruchomości w zakresie ograniczonym, niewystarczającym do zakresu i celu wyceny,
    • podejmowanie czynności oględzin bez właściwego przygotowania zawodowego,
    • nieujawnienie w trakcie oględzin okoliczności istotnych dla określenia wartości, w tym np. właściwego stopnia utraty wartości,
    • wykorzystywanie bez sprawdzenia dokumentów lub danych o nieruchomości z lat poprzednich.

    grupa (3) błędów – na tle czynności analitycznych

    • nieprzeprowadzenie analizy rynku lub niedostosowanie zakresu tej analizy do przedmiotu i celu wyceny,
    • błędy  w określeniu rodzaju rynku, obszaru i okresu jego badania,
    • charakteryzowanie rynku na podstawie niepełnych lub niewłaściwych danych,
    • niewyczerpanie szczególnej staranności w zebraniu (określeniu) danych do obliczeń, w tym zakresie transakcji porównawczych, stawek czynszu, stopy kapitalizacji, stopy dyskonta itp.

    .

    IV ETAP – OBLICZENIA, OKREŚLENIE WARTOŚCI I ANALIZA WYNIKU

    W etapie IV rzeczoznawca majątkowy:

    • uzyskuje wyniki pośrednie lub wariantowe (w zależności od przypadku) i dokonuje ich analizy,
    • szacuje, przy zastosowaniu odpowiednich podejść, metod i technik, wartość,
    • określa wynik końcowy wyceny,
    • dokonuje uzasadnienia otrzymanego wyniku.

    (1) grupa błędów, które mogą się tu pojawić – na tle sposobu wyceny:

    • zastosowanie podjeść, metod i technik wyceny nieadekwatnych do przedmiotu i celu wyceny, a także danych rynkowych,
    • zniekształcanie standardowych wymogów zastosowanego podejścia, metody lub techniki wyceny,
    • wykorzystanie do obliczeń błędnych, nieprawidłowych lub niesprawdzonych danych o przedmiocie wyceny i rynku nieruchomości,
    • wykorzystanie do obliczeń „gotowych” programów obliczeniowych, niewłaściwych, nieaktualnych, o nieznanych, nieujawnionych założeniach, bez zrozumienia działania (uwaga: nie jestem przeciwna takim programom, chodzi o to by rozumieć dokładnie ich działanie).

    (2) grupa błędów – na tle rzetelności zawodowej:

    • wykorzystywanie podejść, metod i technik wyceny bez dogłębnej znajomości teorii i uwarunkowań ich stosowania,
    • ograniczenie metody obliczeń, w tym w zakresie obliczeń wariantowych i wnioskowanie o wartości na bazie niepełnych lub niereprezentatywnych danych.

    .

    V ETAP – OPRACOWANIE EDYCYJNE OPERATU SZACUNKOWEGO

    Etap ten polega na tym by dokonać pełnej prezentacji toku rozumowania i postępowania, w tym co do założeń, obliczeń i wniosków prowadzących do określenia wartości nieruchomości. Powyższe wymagane jest przepisami prawa – normatywną zawartość operatu szacunkowego reguluje rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego – par. 55 i dalsze.

    Możliwe błędy w tym etapie to:

    • niezachowanie szczególnej staranności co do redakcji operatu i wyczerpania jego normatywnej treści, w tym  co do  kompletności, przedstawienia pełnego toku obliczeń i rozwiązań merytorycznych,
    • arbitralne formułowanie wniosków pośrednich i końcowych, bez niezbędnej argumentacji lub  właściwego uzasadnienia, które jest wymagane,
    • operowanie lapidarną argumentacją, budzącą wątpliwości i kontrowersje, niepotwierdzoną,
    • nieokreślenie istotnych dla operatu szacunkowego dat,
    • nieuzasadnione odstępstwa od normatywnej  treści i zawartości operatu szacunkowego,
    • nie umieszczanie załączników dokumentujących istotne okoliczności, w tym co do przedmiotu wyceny i czynności związanych z określeniem wartości,
    • nie zamieszczenie stosownych klauzul lub zastrzeżeń, lub zamieszczenie klauzul nieuzasadnionych,
    • niewystarczająca, zubożona forma graficzna (edycyjna) operatu szacunkowego.

    .

    5ty etap kończy sporządzenie operatu szacunkowego. Ale uwaga – często nie kończy pracy dla rzeczoznawcy majątkowego w danym, poleconym, temacie. Ten wątek zostawiam jednak na inny wpis.

    Ten był już wystarczająco długi.


    Zajrzyj do publikacji, które mogą Cię zainteresować. Przed egzaminem przyda Ci się na pewno ta publikacja:

    Procedura wyceny nieruchomości w operacie szacunkowym.

    Zajrzyj do także do wpisu:

    #15 Co powinien zawierać operat szacunkowy by mógł być wykorzystany dla potrzeb zabezpieczenia wierzytelności?

    Może Cię zainteresować.

    ——————–

    Masz pytanie do tego wątku – zadaj je w komentarzu!

    Przydała Ci się ta odpowiedź – daj znać w komentarzu!

    ——————–

     


    Należy zwracać uwagę na datę udzielenia odpowiedzi. Przepisy i zasady mogły ulec zmianie.

    Zostaw komentarz

    Zostaw pierwszy komentarz

Zadaj pytanieSpis treści

Ostatnie wpisy